Vade Hesaplama
Fatura, çek, senet veya sözleşme vade tarihini hesaplayın. Vade gün, ay veya iş günü cinsinden verilebilir; hesaplanan tarih hafta sonuna ya da resmî tatile denk gelirse ilk iş gününe kaydırma seçeneği vardır. Aradaki iş günü sayısı için iş günü hesaplama, genel tarih aritmetiği için tarih hesaplama aracına bakın.
Vade tarihi, başlangıç gününe vade süresi eklenerek bulunur ve başlangıç günü sayılmaz (TBK md. 91). Ay cinsinden vadede hedef ayda o gün yoksa ayın son günü esas alınır: 31 Ocak + 1 ay = 28 Şubat. Örnek: 22 Temmuz 2026 + 90 gün = 20 Ekim 2026. Vade resmî tatile rastlarsa süre ilk iş gününde biter (TBK md. 93).
Vade nasıl sayılır: başlangıç günü dahil mi?
Hayır, dahil değildir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 91 açıktır: sürenin başladığı gün hesaba katılmaz ve süre ertesi gün işlemeye başlar. Yani 22 Temmuz’da düzenlenen 30 gün vadeli bir belgede sayım 23 Temmuz’dan başlar ve vade 21 Ağustos’ta dolar. Bu, en sık yapılan bir gün hatasının kaynağıdır: başlangıç gününü de sayan hesap vadeyi bir gün erkene çeker.
Vade günü resmî tatile veya hafta sonuna rastlarsa aynı kanunun md. 93 hükmü uygulanır: süre, tatili izleyen ilk iş gününde sona erer. Bu araçtaki «kaydır» seçeneği tam olarak bu kuralı uygular ve 2026-2030 resmî tatil takvimini dikkate alır.
Ay cinsinden vadede ay sonu sorunu
«Üç ay vadeli» bir belgede vade tarihi, gün sayısı hesaplanarak değil takvim üzerinden bulunur. 22 Temmuz + 3 ay = 22 Ekim’dir; bu 92 gün eder, oysa «3 ay» 90 gün sanılırsa 20 Ekim çıkar ve iki gün fark oluşur.
Asıl sorun ay sonlarında çıkar. 31 Ocak’ta düzenlenen bir aylık vadeli belgede hedef 31 Şubat olur — böyle bir gün yoktur. TBK md. 92 bu durumu çözer: süre ay olarak belirlenmişse ve son ayda karşılık gelen gün yoksa ayın son günü esas alınır. Bu araç aynı kuralı uygular ve düzeltmeyi yaptığında sonucun altında bildirir.
| Keşide tarihi | Vade | Vade tarihi | Not |
|---|---|---|---|
| 22 Temmuz 2026 | 90 gün | 20 Ekim 2026 | Salı |
| 22 Temmuz 2026 | 3 ay | 22 Ekim 2026 | 92 gün — «3 ay» 90 gün değildir |
| 31 Ocak 2026 | 1 ay | 28 Şubat 2026 | Ay sonuna sabitlendi |
| 31 Ocak 2024 | 1 ay | 29 Şubat 2024 | Artık yıl |
Çek ve senette vade
Türk Ticaret Kanunu poliçe ve bonoda dört vade türü tanır (md. 703): görüldüğünde, görüldükten belirli bir süre sonra, düzenlenme gününden belirli bir süre sonra ve belirli bir günde. Ay olarak yazılan vadelerde TTK md. 706, ayın karşılık gelen gününü esas alır; o gün yoksa ayın son gününü kabul eder — yani TBK ile aynı mantık.
Çek açısından önemli bir fark vardır: TTK md. 795’e göre çek görüldüğünde ödenir; üzerine yazılan ileri tarih hukuken bir vade değildir. Uygulamada «vadeli çek» denilen belge, ibraz süresi bakımından özel düzenlemelere tabidir. Bu araç genel tarih hesabı yapar; çekin ibraz ve ödeme koşulları için bankanızla veya bir hukukçuyla görüşün. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.
Sık sorulan sorular
Vade tarihi nasıl hesaplanır, başlangıç günü sayılır mı?
Başlangıç günü sayılmaz. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 91'e göre sürenin başladığı gün hesaba katılmaz, süre ertesi gün işlemeye başlar. 22 Temmuz'da düzenlenen 30 gün vadeli bir belgede sayım 23 Temmuz'dan başlar ve vade 21 Ağustos'ta dolar. Başlangıç gününü de sayan hesap vadeyi bir gün erkene çeker; bu, uygulamada en sık görülen tarih hatalarından biridir. Araç kanunun kuralını uygular.
90 gün vadeli fatura ne zaman ödenir?
22 Temmuz 2026 tarihli 90 gün vadeli bir fatura 20 Ekim 2026 Salı günü vadesi dolar. Dikkat edilmesi gereken nokta, 90 günün üç ayla aynı olmamasıdır: aynı tarihten 3 ay sonrası 22 Ekim'dir ve bu 92 gün eder. Sözleşmede vade gün olarak mı ay olarak mı yazıldığı bu yüzden önemlidir. Araçta birim seçeneğiyle ikisini karşılaştırabilirsiniz.
Vade hafta sonuna veya resmî tatile denk gelirse ne olur?
6098 sayılı kanun md. 93'e göre sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre, tatili izleyen ilk iş gününde sona erer. Araçtaki kaydırma seçeneği bunu uygular ve 2026-2030 resmî tatil takvimini dikkate alır; dinî bayram tarihleri Diyanet'in resmî takviminden alınmıştır. Uygulamada bu önemlidir çünkü banka havalesi, çek ibrazı ve icra işlemleri hafta sonu ve resmî tatilde yapılamaz.
Bir ay vadeli belgede 31 Ocak'tan sonra hangi tarih gelir?
28 Şubat; artık yılda 29 Şubat. Türk Borçlar Kanunu md. 92'ye göre süre ay olarak belirlenmişse, süre son ayın başlangıç gününe karşılık gelen günde biter; o ayda karşılık gelen gün yoksa ayın son günü esas alınır. Türk Ticaret Kanunu md. 706 poliçe ve bono için aynı kuralı tekrar eder. Bu araç da tarihi ayın sonuna sabitler; birçok yazılım ise taşırıp 3 Mart'a geçer ve yanlış vade üretir.
Çekte vade var mıdır?
Hukuken yoktur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 795'e göre çek görüldüğünde ödenir; üzerine yazılan ileri tarih bir vade değildir ve çekin görüldüğünde ödenmesi kuralını değiştirmez. Uygulamada 'vadeli çek' denilen belgenin ibraz süreleri özel düzenlemelere tabidir ve bu düzenlemeler zaman içinde değişmiştir. Bu araç genel tarih hesabı yapar; çekin ibraz ve ödeme koşulları için bankanızla veya bir hukukçuyla görüşün.
İş günü cinsinden vade nasıl sayılır?
Sayım başlangıç gününden sonraki ilk iş gününden başlar; hafta sonları ve resmî tatiller atlanarak istenen sayıya ulaşılır. Örneğin 22 Temmuz 2026 Çarşamba'ya 5 iş günü eklenirse sonuç 29 Temmuz Çarşamba olur, çünkü arada 25-26 Temmuz hafta sonu atlanmıştır. Mevzuatta 'gün' denildiğinde kural olarak takvim günü anlaşılır; iş günü sayımı ancak metinde açıkça 'iş günü' yazıyorsa uygulanır.
Poliçe ve bonoda hangi vade türleri vardır?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 703 dört vade türü tanır: görüldüğünde, görüldükten belirli bir süre sonra, düzenlenme gününden belirli bir süre sonra ve belirli bir günde. Bu araç son iki türe uygundur; başlangıç tarihini ve süreyi girerek vade gününü bulursunuz. 'Görüldüğünde' ve 'görüldükten sonra' türlerinde başlangıç ibraz tarihidir, dolayısıyla önceden hesaplanamaz.
Vade farkı ve gecikme faizi hesaplıyor musunuz?
Hayır, bu araç yalnızca tarih hesabı yapar; faiz veya vade farkı hesaplamaz. Bu bilinçli bir tercihtir. Vade tarihini öğrendikten sonra gecikme gün sayısını iki tarih arası gün hesaplama aracıyla bulabilirsiniz. Gecikme faizi oranları ve uygulanma koşulları sözleşmeye ve mevzuata göre değiştiği için, tutar hesabı yaparken muhasebecinize veya hukuk müşavirinize danışmanız uygun olur.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — sürelerin hesaplanması ve vade (md. 91-93)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — poliçe ve çekte vade (md. 703, 706, 795)
- 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun — resmî tatil günleri