İçeriğe atla
Ana Sayfa › Eğitim › OBP Hesaplama

OBP Hesaplama

Diploma notunuzdan Ortaöğretim Başarı Puanınızı (OBP) ve bunun YKS yerleştirme puanınıza katkısını hesaplayın. İlk kez sınava girenlerde katsayı 0,12; geçen yıl yerleşenlerde 0,06'dır.

OBP, diploma notunun 5 ile çarpımıdır: 50 diploma notu 250, 100 diploma notu 500 OBP verir ve yerleştirme puanına katkısı ilk kez sınava girenlerde 30-60 puandır. Formül: OBP = diploma notu × 5 ve yerleştirme katkısı = OBP × 0,12. Bir önceki yıl herhangi bir yükseköğretim programına yerleştirilmiş adaylarda katsayı 0,06'ya iner (katkı 15-30 puan); meslek lisesi mezunlarının kendi alanlarındaki önlisans tercihlerinde 0,06 ek katsayıyla toplam 0,18 uygulanır. Örnek: diploma notu 85 olan aday için OBP = 85 × 5 = 425; ilk kez giriyorsa katkı 425 × 0,12 = 51 puan, geçen yıl yerleşmişse 425 × 0,06 = 25,5 puan, meslek lisesi kendi alan önlisans tercihinde 425 × 0,18 = 76,5 puandır. Ters hesap: gereken diploma notu = hedef katkı ÷ katsayı ÷ 5; +55 puan için 55 ÷ 0,12 ÷ 5 ≈ 91,7 diploma notu gerekir. Diploma notu, 9-12. sınıf yıl sonu başarı puanlarının ortalamasıdır ve e-Okul not döküm belgesinde yazar; bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır.

OBP = diploma × 5 (250-500)

50-100 arası girin.

Diploma notunuzu girin; OBP ve yerleştirme katkınızı görün.

OBP nasıl hesaplanır?

Ortaöğretim Başarı Puanı, diploma notunuzun 5 ile çarpımıdır (50 → 250, 100 → 500). Yerleştirme puanına katkısı OBP × katsayı ile bulunur: ilk kez girenlerde 0,12 (30-60 puan), bir önceki yıl bir programa yerleştirilenlerde 0,06 (15-30 puan). Meslek ve teknik lise mezunları kendi alanlarındaki önlisans programlarını tercih ederken +0,06 ek katsayı alır.

OBP = clamp(diploma, 50, 100) × 5

Yerleştirme katkısı = OBP × (0,12 veya 0,06) [+ 0,06 meslek lisesi]

Hedeflediğiniz puan için diploma notunuz kaç olmalı?

Çoğu araç yalnızca "diploma notum şu, katkım ne olur" sorusunu yanıtlar; oysa öğrencinin gerçek kararı tersidir: "şu kadar katkıya ihtiyacım var, diploma notumu kaça çıkarmalıyım?" Bu ters hesabı tek adımda yapabilirsiniz. Önce hedef katkıyı katsayıya bölüp gereken OBP'yi bulun, sonra OBP'yi 5'e bölerek diploma notuna çevirin.

Gereken OBP = hedef katkı ÷ katsayı

Gereken diploma notu = Gereken OBP ÷ 5

Örneğin ilk kez sınava giren (katsayı 0,12) bir aday yerleştirme puanına +55 puan eklemek istiyorsa: gereken OBP = 55 ÷ 0,12 ≈ 458 olur, gereken diploma notu ise 458 ÷ 5 ≈ 91,7'dir. Aynı aday +48 puan hedeflerse gereken diploma notu 48 ÷ 0,12 ÷ 5 = 80'e iner. Geçen yıl yerleşmiş bir aday için (katsayı 0,06) +55 puan matematiksel olarak imkânsızdır; çünkü OBP tavanı 500 ve maksimum katkı 500 × 0,06 = 30 puandır. Bu ters bakış, hedefinizin ulaşılabilir olup olmadığını daha yıl başındayken görmenizi sağlar. Ham sınav puanınızla birlikte toplam sonucunuzu görmek için YKS Puan Hesaplama aracını kullanın.

OBP farkı sıralamada kaç bin sıra oynatır?

"OBP'nin en fazla 30 puan fark yarattığını" bilmek yeterli değil; asıl merak edilen bu farkın bin kişilik sıralamaya etkisidir. Cevap tek bir sabit değildir; puanların yığıldığı yoğunlukla ilgilidir. Adayların ezici çoğunluğu belli bir puan bandında toplandığı için, o bantta 1 puanın karşılığı çok daha fazla sıradır; uçlarda (çok yüksek ya da çok düşük puanlarda) ise seyrelme yüzünden 1 puan az sıra oynatır.

Somutlaştıralım: diploma notunu 80'den 90'a çıkarmak OBP'yi 400'den 450'ye taşır ve ilk yerleşmede yerleştirme puanına 50 × 0,12 = +6 puan katar. Adayların en sık yığıldığı orta bantta 1 puanlık dilime birkaç bin kişi düşebildiğinden, bu 6 puan pekâlâ on binlerce sıraya karşılık gelebilir; aynı 6 puan, çok az adayın bulunduğu tepe puanlarda yalnızca birkaç yüz sıra fark ettirir. Yani "OBP zaten küçük katkı" düşüncesi, tercih ettiğiniz bandın kalabalık olduğu durumda yanıltıcıdır. Kritik olan, hedef bölümün taban puanının hangi yoğunluk bandına düştüğüdür. Bu nedenle düşük bir diploma notunu, sınavdan birkaç net fazla çözerek telafi etmek çoğu zaman sıralama açısından daha verimli bir stratejidir.

Diploma notunuzu e-Okul'dan öğrenme ve yanlışsa düzeltme

Hesaplamadan önce doğru veriye ihtiyacınız var. Diploma notunuzu e-Okul sistemindeki Not Döküm Belgesi (transkript) üzerinden görebilirsiniz; mezunlar bu belgeye e-Devlet üzerinden de erişebilir. Belgede diploma notu genellikle 100'lük sistemde ve virgülden sonra iki basamakla yazılır (örneğin 78,42). Okulunuz 5'lik sistem kullandıysa, ÖSYM yerleştirmede kullanılan değer yine 100'lük karşılığıdır; 5'lik bir notu kabaca 20 ile çarparak 100'lük ölçeğe yaklaştırabilirsiniz (örneğin 4,25 → yaklaşık 85), fakat esas alınan resmî değer belgede yazan nottur.

Diploma notu; 9, 10, 11 ve 12. sınıf yıl sonu başarı puanlarının ortalamasıdır. Belgedeki not size hatalı görünüyorsa —örneğin bir dersin notu yanlış işlenmiş ya da bir dönem eksik hesaplanmışsa— öncelikle okul idaresine (müdür yardımcısı/öğrenci işleri) yazılı başvurun; düzeltme e-Okul'a okul tarafından işlenir. Sonuç alamazsanız İl/İlçe Millî Eğitim Müdürlüğüne başvurabilirsiniz. Bu bir düzeltme rehberidir; kesin işlem için okulunuzun ve İl MEM'in resmî bildirimini teyit edin. Doğru diploma notunu bulduktan sonra üniversitedeki not ortalamanızı planlamak isterseniz AGNO Hesaplama aracına göz atabilirsiniz.

OBP tablosu: diploma notundan OBP ve katkı karşılığı

Aşağıdaki tablo, sık kullanılan diploma notları için OBP (diploma × 5) ve üç senaryodaki yerleştirme katkısını tek bakışta gösterir: ilk kez girenler (×0,12), geçen yıl yerleşenler (×0,06) ve meslek lisesi kendi alan önlisans tercihi (×0,18). Değerler ÖSYM'nin diploma × 5 ve sabit katsayı kuralından türetilmiştir.

Diploma notuOBP (×5)İlk kez (×0,12)Yerleşik (×0,06)Meslek (×0,18)
50250+30,0+15,0+45,0
60300+36,0+18,0+54,0
70350+42,0+21,0+63,0
80400+48,0+24,0+72,0
85425+51,0+25,5+76,5
90450+54,0+27,0+81,0
100500+60,0+30,0+90,0

Tablodan iki pratik sonuç çıkar: İlk kez girenlerde diploma notunun tavan ile taban farkı 60 − 30 = 30 puandır; her 10 diploma puanı 6 yerleştirme puanına denk gelir. Meslek lisesi kendi alan önlisans sütununda ise fark 90 − 45 = 45 puana çıkar, çünkü katsayı 0,18'e yükselir. Ara değerler için formül basittir: diploma notunuzu 5 ile çarpıp uygun katsayıyla çarpın. Diğer eğitim hesaplayıcılarına Eğitim araçları sayfasından ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

OBP nasıl hesaplanır?

OBP, lise diploma notunuzun 5 ile çarpılmasıyla bulunur. Diploma notu 50 ile 100 arasında değerlendirildiği için OBP 250-500 arasındadır. Örnek: diploma notu 78,4 olan bir adayın OBP'si 78,4 × 5 = 392'dir. Diploma notu 50'nin altındaysa ÖSYM bunu 50 kabul eder ve OBP 250 olur. Diploma notunuzu e-Okul'daki not döküm belgenizden görebilirsiniz.

OBP yerleştirme puanına kaç puan katar?

İlk kez yerleşecek adaylarda OBP 0,12 ile çarpılıp ham YKS puanına eklenir. Örnek: OBP 425 (diploma 85) → katkı 425 × 0,12 = 51 puan. Maksimum katkı, OBP 500 ile 60 puandır; en düşük katkı ise 250 × 0,12 = 30 puandır. Yani gerçek fark en fazla 30 puandır ama yığılmanın yoğun olduğu aralıklarda bu fark on binlerce sıralık değişim yaratabilir.

Geçen yıl bir bölüme yerleştim, OBP'm düşer mi?

Katsayınız yarıya iner: 0,12 yerine 0,06 uygulanır. OBP'si 425 olan adayın katkısı 51'den 25,5'e düşer. Kayıt yaptırmamış olsanız bile merkezî yerleştirmeyle yerleştirilmişseniz kural işler; özel yetenek sınavıyla kayıt olanlar da kapsamdadır. İstisna: kontenjanı sınırsız açıköğretim programına yerleşenler etkilenmez. Kural yalnızca izleyen yıl geçerlidir; iki yıl önce yerleşen aday tekrar 0,12'den yararlanır.

Meslek lisesi ek puanı nasıl hesaplanır?

Mesleki ve teknik lise mezunları, kendi alanlarının devamı olan önlisans programlarını (kılavuz Tablo 6C) tercih ederken OBP × 0,12'ye ek olarak OBP × 0,06 ek puan alır; toplam katsayı 0,18 olur. Örnek: OBP 400 → 48 + 24 = 72 puan katkı. Önceki yıl yerleşmişseniz ek puan 0,03'e iner. Kendi alanda lisans ek puanı ise yalnız 30.03.2012 ve öncesinde kayıtlı öğrenciler içindir; güncel mezunlara uygulanmaz.

DGS'de ÖBP nasıl hesaplanır, YKS'den farkı ne?

DGS'de önlisans not ortalamanız (50-100 arası) 0,8 ile çarpılarak ÖBP bulunur; aralık 40-80'dir. Yerleştirmede ÖBP 0,6 ile çarpılıp DGS puanınıza eklenir: not ortalaması 75 → ÖBP 60 → katkı 36 puan. Daha önce bir lisans programına yerleşmişseniz katsayı 0,45 olur (katkı 27). YKS'deki 'diploma × 5 ve 0,12' formülüyle karıştırmayın; DGS'de maksimum katkı 48 puandır.

Diploma notumu 1 puan artırmak yerleştirme puanımı ne kadar etkiler?

İlk yerleşmede 1 diploma puanı = 5 OBP = 5 × 0,12 = 0,6 yerleştirme puanı demektir. Örneğin diploma notunu 80'den 90'a çıkarmak yerleştirme puanına +6 puan katar; meslek lisesinde kendi alan önlisans tercihinde (0,18) aynı artış +9 puan getirir. Diploma notu 9, 10, 11 ve 12. sınıf yıl sonu başarı puanlarının ortalaması olduğundan, ara sınıflardaki notlar da OBP'yi doğrudan belirler.

Diploma notu ile mezuniyet (yıl sonu) not ortalaması aynı şey mi?

Tam olarak aynı değildir. Diploma notu; 9, 10, 11 ve 12. sınıfların yıl sonu başarı puanlarının ortalamasıdır, yani lise boyunca elde ettiğiniz tüm yıl sonu ortalamalarının birleşik sonucudur. Tek bir yılın (örneğin son sınıfın) yıl sonu ortalaması ise diploma notunun yalnızca bir bileşenidir. OBP hesabında ve YKS yerleştirmesinde esas alınan değer, e-Okul Not Döküm Belgesinde yazan diploma notudur.

OBP'de virgülden sonraki basamak (ondalık) yerleştirme puanını değiştirir mi?

Evet, değiştirir çünkü hesap sonuna kadar ondalıklı yürür. Diploma notu 5 ile çarpılıp katsayıyla çarpılırken virgülden sonrası korunur. Örneğin diploma notu 84,60 → OBP 423 → ilk yerleşmede katkı 423 × 0,12 = 50,76 puandır; 84,00 için ise katkı 50,40 olur. Aradaki 0,36 puan küçük görünse de kalabalık puan bantlarında sıralamaya yansıyabilir.

Açık lise / dışarıdan bitirenlerin OBP'si nasıl hesaplanır?

Açık öğretim lisesi mezunlarının da bir diploma notu (100'lük sistemde) oluşur ve OBP aynı kuralla, diploma notu × 5 ile bulunur. Yani ayrı bir formül yoktur; örneğin diploma notu 72 olan bir açık lise mezununun OBP'si 72 × 5 = 360, ilk yerleşmede katkısı 360 × 0,12 = 43,2 puandır. Notunuzu e-Devlet üzerinden Açık Öğretim Lisesi belgenizden teyit edebilirsiniz.

OBP'nin bir 'baraj' veya 'taban puan' etkisi var mı, yoksa sadece ekleniyor mu?

OBP bir baraj değildir; yalnızca ham puanınıza eklenen bir katkıdır. Bir bölüme yerleşmek için gereken alt sınır, o programın taban puanı ve varsa ÖSYM'nin genel baraj puanlarıdır. OBP bu barajları aşmanıza yardımcı olan bir toplayıcıdır: düşük diploma notu sizi doğrudan elemez, sadece daha az katkı sağlar. Örneğin ham puanı düşük bir aday, güçlü bir OBP katkısıyla taban puanı yakalayabilir.

Sınava girmeden, yani sadece OBP ile bir bölüme yerleşilebilir mi?

Hayır. OBP tek başına bir yerleştirme puanı üretmez; mutlaka geçerli bir YKS sonucunuzun (ilgili oturumdan baraj üstü puan) olması gerekir. OBP yalnızca bu ham puana eklenen katkıdır. Tavan durumda bile OBP'nin ilk yerleşmedeki katkısı 500 × 0,12 = 60 puandır ve bu tek başına bir tabanı karşılamaya yetmez; sınav puanı olmadan yerleştirme yapılmaz.

OBP her yıl değişir mi, mezun olduktan sonra sabit mi kalır?

Diploma notunuz mezun olduğunuzda kesinleşir ve sonraki yıllarda değişmez; dolayısıyla OBP'niz (diploma × 5) de sabit kalır. Değişebilen tek şey uygulanan katsayıdır: ilk kez girenlerde 0,12, bir önceki yıl bir programa yerleşenlerde 0,06 uygulanır. Yani OBP 425 olan bir mezunun katkısı ilk yıl 51, ertesi yıl yerleşmişse 25,5 puana iner; OBP değeri aynı kalır, yalnızca çarpan farklılaşır.

Kaynak

Son güncelleme: 20 Temmuz 2026

İlgili araçlar

YKS Puan Hesaplama

OBP dahil yerleştirme puanı

AGNO Hesaplama

Üniversite not ortalaması

üret.me/obp-hesaplama — 20 Temmuz 2026