Sigara Maliyeti Hesaplama

Sigaraya ödediğiniz parayı günlük, aylık, yıllık ve 10 yıllık olarak görün; bıraksanız aynı parayı biriktirdiğinizde ne kadar olacağını hesaplayın. Tıbbi geçmişinizde kullanılan paket-yıl değerini de üretiyoruz.

Sigara maliyeti nasıl hesaplanır, formülü nedir?

Hesap iki girdiyle başlar: paketin fiyatı ve paketteki dal sayısı. Bu ikisi dal başı birim fiyatı verir, günlük tüketimle çarpılınca da günlük maliyet çıkar.

• Birim fiyat = paket fiyatı ÷ paketteki dal sayısı
• Günlük maliyet = günlük dal sayısı × birim fiyat
• Haftalık = günlük × 7
• Aylık = günlük × 30,436875
• Yıllık = günlük × 365,2425

Kritik ayrıntı sondaki iki sabitte. Bir Gregoryen takvim yılı ortalama 365,2425 gündür (400 yılda 97 artık gün); ay sabiti de bunun 12'ye bölümü, yani 30,436875 gündür. Böyle kurulduğunda aylık × 12 = yıllık eşitliği ondalık hatası olmadan sağlanır.

115 TL'lik 20'lik pakette günde 20 dal için motorun ürettiği değerler:

Tam paket içmeyenlerde de aynı formül çalışır: 110 TL'lik pakette günde 7 dal içen biri için birim fiyat 5,50 TL, günlük 38,50 TL, aylık 1.171,82 TL, yıllık 14.061,84 TL.

Türkçe SERP'teki hesaplayıcıların çoğu burada hata yapıyor. pratikhesaplama.com sayfası "aylık = günlük × 30" ve "yıllık = aylık × 12" diyor; bu, yılı 360 gün saymak demektir. Aynı örnekte yıllık maliyeti 41.400 TL gösterir, yani 602,89 TL (%1,44) eksik. hastanemyanimda.com ise aylıkta 30, yıllıkta 365 kullanıyor; iki rakamı yan yana koyduğunuzda araç kendi kendisiyle çelişir (30 × 12 = 360 ≠ 365). Bu sayfadaki hesapta hangi gün sabitinin kullanıldığı her kartın altında yazılıdır, çünkü denetlenemeyen bir sonuç güvenilir sayılamaz.

Paketteki dal sayısını 10, 25 veya 30 olarak değiştirebilirsiniz; bu yalnızca birim fiyatı etkiler. Paket-yıl hesabındaki payda ise klinik tanımın parçası olduğu için her koşulda 20 kalır.

Günde bir paket içen 1 yılda ve 10 yılda ne kadar harcar?

Bugünkü fiyatla, günde 20 dal içen biri yılda 42.002,89 TL ödüyor. Asıl soru bunun 10 yıla nasıl büyüdüğü — ve burada tek bir rakam vermek yanıltıcı olur.

Fiyatın her yıl %30 arttığı varsayımıyla, motorun 10 yıllık çıktısı iki satırdır:

Nominal toplam, büyüyen ödeme serisinin kapalı formundan gelir: A × ((1+g)ⁿ − 1) / g. Reel sütun ise aynı paranın bugünün parasıyla karşılığıdır ve fiyat artışıyla genel enflasyon eşit varsayıldığında tam olarak A × n'e eşittir.

Rakiplerin ve hatta bazı bankaların yaptığı hata, manşete yalnızca nominal rakamı koymak. "10 yılda 1,79 milyon lira" cümlesi teknik olarak yanlış değil ama karşılaştırılabilir değil: 2036'nın 1,79 milyon lirası, bugünün 420 bin lirası kadar mal alır. Bu sayfa iki rakamı da aynı puntoyla gösterir; korku üretmek için nominali, tasarrufu küçük göstermek için reeli seçmez.

Daha az içenler için ölçek doğrusaldır: günde 10 dal içen biri yılda 21.001,44 TL öder, 5 yılda nominal 189.918,16 TL, bugünkü alım gücüyle 105.007,22 TL. Günde 5 dal bile yılda 10.500,72 TL demektir.

Modelin sınırı açıkça söylenmeli: Türkiye'de sigara fiyatı TÜFE ile pürüzsüz artmıyor, ÖTV kararlarıyla adımsal sıçrıyor. 3 Temmuz 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı nispi ÖTV'yi %45'ten %42'ye indirirken maktu tutarı 17,2720 TL'den 23,7404 TL'ye, asgari maktuyu 1,9750 TL'den 2,2953 TL'ye çıkardı ve Temmuz-Aralık dönemi Yİ-ÜFE güncellemesini uygulamadı. Yani düz üstel artış varsayımı bir öngörü değil, büyüklük mertebesi göstergesidir. Fiyat artışı varsayımı için manşet TÜFE yerine TÜİK'in "alkollü içecekler ve tütün" alt grubunun yıllık değişimini kullanmak daha doğrudur; manşet TÜFE (Haziran 2026: yıllık %32,11) ise genel enflasyon alanına aittir. İki seri farklı rejimlerde hareket ettiği için birbirine kilitlenmez.

Bu parayı biriktirseydim gerçekte ne kadar olurdu?

Senaryo — yatırım tavsiyesi değildir. Sigaraya gitmeyen paranın yıl sonlarında yatırıldığı varsayımıyla büyüyen anüite formülü kullanılır: FV = A × ((1+r)ⁿ − (1+g)ⁿ) / (r − g). r = g olduğunda formül sıfıra bölmeye düşer, o durum ayrıca ele alınır.

Günde 20 dal, 115 TL/paket, fiyat artışı %30, süre 10 yıl için motorun ürettiği rakamlar:

Tablonun anlattığı şey, hiçbir Türkçe hesaplayıcının söylemediği şey: 7,6 milyon liralık nominal rakam, bugünün parasıyla yaklaşık 554 bin liradır. Dahası, TCMB'nin 11 Haziran 2026 kararıyla belirlediği %37'lik politika faizi varsayımında reel birikim 413.761 TL çıkar — aynı dönemde sigaraya giden paranın reel karşılığı olan 420.028,88 TL'nin altında. Yani "bu parayı faize koysam zengin olurdum" cümlesi, gerçekçi varsayımlarda bile abartılıdır; asıl kazanç alım gücünü korumaktır. Getiri enflasyonun altında kalırsa araç bunu gizlemez, negatif reel getiri olarak yazar.

İki uyarı zorunlu. Birincisi, TCMB politika faizi bankalararası bir orandır; bireysel mevduatın getirisi değildir ve bir getiri taahhüdü içermez. İkincisi, buradaki r brüt getiridir: TL mevduat faiz gelirinde uygulanan gelir vergisi stopajı bu hesaba dahil edilmemiştir, dolayısıyla net birikim gösterilenden düşük olur. Bu nedenle hesabın "muhafazakâr" olduğu iddia edilmez.

Yıl sonu ödemeli (ordinary annuity) konvansiyon kullanılır; gerçekte para aylık biriktiği için bu, birikimi bir miktar düşük tahmin eder. Uzun vadeli projeksiyonlar seçtiğiniz enflasyon ve getiri varsayımlarına aşırı duyarlıdır. Kişisel hedef alanına bir tutar girerseniz araç kaç ayda ulaşacağınızı söyler: 200.000 TL'lik bir hedef, aylık 3.500,24 TL'lik sigara bütçesiyle yaklaşık 57 ayda toplanır. Hiçbir banka, ürün veya yatırım aracı önerilmez.

Paket-yıl nedir, hekimim neden bu sayıyı soruyor?

Paket-yıl, sigara öykünüzün tek sayıya indirgenmiş klinik ölçüsüdür ve hekimler kümülatif maruziyeti değerlendirmek için sorar:

paket-yıl = (günlük dal sayısı ÷ 20) × içilen yıl sayısı

Paydadaki 20, tanımın parçasıdır ve sizin paketinizdeki dal sayısından bağımsızdır. 25'lik paket içen biri için de payda 20 kalır: günde 25 dal, 10 yıl içen birinde paket-yıl (25/20) × 10 = 12,5'tir. Kodda en sık yapılan hata, kullanıcının seçtiği paket boyutunu bu paydaya taşımaktır; burada ayrı bir sabit olarak tutulur.

İçilen yıl sayısı, gerçek takvim gün farkından hesaplanır — 365 veya 360 gün varsayımıyla değil. 1 Ocak 2020'de başlayıp bugüne kadar günde 20 dal içen biri için motor 2.393 gün, 47.860 dal ve 6,6 paket-yıl üretir (ham değer 6,5518; ekranda bir ondalığa yuvarlanır). 2020 ve 2024 artık yılları 366 gün sayılmasa sonuç iki gün, yani 230 TL sapardı.

Bıraktıysanız hesap değişir. Bırakma tarihinden sonraki günler paket-yıla sayılmaz. Mart 2010'da başlayıp Mart 2016'da bırakmış birinde motor içilen dönemi 2.192 gün alır ve 6,0 paket-yıl verir. Aynı kişi "halen içiyor" olarak hesaplansaydı 5.986 gün ve 16,4 paket-yıl çıkardı — gerçek değerin 2,7 katı. Bu ayrım kozmetik değil: 20 paket-yıl eşiği yanlış tetiklenirse kişi hekimine yanlış bir öykü aktarır. Bu sayfadaki motor, geçmiş harcamayı da yalnızca içilen dönemden hesaplar (aynı örnekte 252.080 TL, yanlış kurguda 688.390 TL).

Eşik neden 20? ABD Preventive Services Task Force'un 2021 önerisine göre 50-80 yaş aralığında, en az 20 paket-yıl öyküsü olan ve halen içen ya da son 15 yıl içinde bırakmış yetişkinlere yıllık düşük doz bilgisayarlı tomografi ile akciğer kanseri taraması öneriliyor. Bu bir ABD önerisidir; Türkiye'de ulusal bir akciğer kanseri tarama programı bulunduğu doğrulanamamıştır.

Paket-yıl klinik bir öykü ölçüsüdür; tarama veya tetkik kararı vermez. Tüketiminiz yıllar içinde değiştiyse tek bir ortalama değer yalnızca yaklaşık sonuç verir. Bu sayıyı hekiminize söyleyin, kararı onunla birlikte verin.

Sigarayı bıraktığımda vücudumda 20 dakikadan 15 yıla kadar ne oluyor?

Dünya Sağlık Örgütü'nün "Health benefits of smoking cessation" soru-cevap sayfasındaki sekiz basamak, sıkça kopyalanır ama neredeyse hiç kaynak gösterilmez ve iki yerinde de sistematik olarak çarpıtılır. Aşağıdaki tablo kaynağa sadıktır:

İki noktaya dikkat edin. Birincisi inme maddesi: DSÖ metni "your stroke risk is reduced to that of a nonsmoker 5 to 15 years after quitting" der. Türkçe kopyaların çoğu bunu "5 yıl sonra inme riski normale iner" diye kısaltıyor; aralığın üst ucunu silmek, faydayı olduğundan kesin ve erken gösterir. Bu yüzden basamağın etiketi burada "5-15 yıl"dır.

İkincisi 1 yıl maddesi: DSÖ "about half that of a smoker's" diyor, yani toplam riskiniz halen içen birininkinin yaklaşık yarısı oluyor. "Risk yarıya iner" ya da "risk sıfırlanır" biçiminde yazmak kaynağı aşar. "Fazla (excess) riskin yarılanması" çerçevesi ise ABD Surgeon General ve CDC metinlerine aittir; DSÖ'ye atfen kullanılamaz. Bu sayfa DSÖ ifadesini yorum eklemeden aktarır.

Araca bırakma tarihinizi girerseniz çizelgede nerede olduğunuz işaretlenir ve bıraktığınız günden bugüne biriken para ayrı bir sayaç olarak gösterilir. Bu sayaç geçmiş harcamadan ve paket-yıldan bağımsızdır.

Bu basamaklar büyük nüfus verilerine dayanan ortalamalardır; kişisel bir garanti değildir. Var olan bir hastalığın seyri, eşlik eden risk etkenleri ve bırakma yaşı sonucu değiştirir. Sağlıkla ilgili kararlarınız için hekiminize danışın.

Sigarayı bırakmak kaç yıl ömür kazandırır, bırakma yaşı neden önemli?

Türkçe hesaplayıcıların neredeyse tamamı "kaybediyorsun" çerçevesinde kalıyor. Oysa literatürün en sağlam kısmı kazanç tarafında: iki büyük kohort, birbirinden bağımsız biçimde benzer sonuca varıyor.

Jha ve arkadaşlarının 2013'teki NEJM çalışması ayrıca şunu söylüyor: 40 yaşından önce bırakmak, sigaraya bağlı fazla ölüm riskini yaklaşık %90 azaltıyor. Doll 2004 kohortunun sınırı da yazılmalı: 1900-1930 doğumlu, yalnızca erkek İngiliz hekimler. İki tablo yan yana durur çünkü hiçbiri tek başına genellenemez; kazanç değerleri toplanmaz, başka katsayılarla çarpılmaz.

Ömür kaybı tarafında ise Türkçe sayfaların çoğu bayat bir rakamla dolaşıyor. "Bir sigara ömürden 11 dakika götürür" iddiası Shaw ve arkadaşlarının BMJ 2000 tahminidir. University College London'ın Aralık 2024'te Addiction dergisinde yayımlanan ve İngiltere Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı'nın ısmarladığı analizi bu değeri güncelledi: dal başına ortalama yaklaşık 20 dakika — erkeklerde 17, kadınlarda 22 dakika. Kaynaksız "12 dakika" yazan siteler ise hiçbir literatüre karşılık gelmiyor.

Günde 20 dal içen bir erkek için bir yıllık karşılık: 7.304,85 dal × 17 dakika = 124.182,45 dakika, yani 2.069,71 saat ya da 86,24 gün. Aynı hesap kadınlarda 22 dakikayla 111,60 gün verir. Eski 11 dakikalık değerle 55,80 gün çıkardı — rakiplerin sonucuyla arasındaki farkın kaynağı budur.

Bu değerler büyük nüfus çalışmalarının ortalamasıdır; sizin kişisel yaşam sürenize dair bir tahmin değildir ve öyle yorumlanamaz. Bu yüzden sayfada geri sayım sayacı, "kalan gün" göstergesi veya ölüm tarihi tahmini bilinçli olarak yoktur. Bırakma kazançları da kohort ortalamalarıdır, bireysel garanti değildir.

Türkiye'de sigarayı bırakmak için nereden destek alabilirim?

Bırakma girişiminin profesyonel destekle yapılması, tek başına denemeye göre başarı şansını artırır. Türkiye'de üç resmî kanal var.

• ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı — T.C. Sağlık Bakanlığı, 27 Ekim 2010'da kuruldu; 7 gün 24 saat canlı operatörle hizmet veriyor. Ücret bilgisini doğru vermek gerekiyor: HSGM'nin resmî sayfasına göre hat sabit hatlardan ücretsiz aranabilir; GSM hatlarından arandığında ilgili operatörün tarifesi uygulanır. Birçok site koşulsuz "ücretsiz" yazıyor; bir maliyet hesaplayıcısında bu hatayı tekrarlamak tutarsız olurdu.
• Sigara bırakma poliklinikleri — Sağlık Bakanı'nın 23 Ekim 2025 tarihli açıklamasına göre sayı 467'den 873'e çıktı. 2024'te ALO 171 üzerinden 308.222 kişiye, polikliniklerde yaklaşık 150.000 kişiye hizmet verildi. Randevu için MHRS (ALO 182) üzerinden "sigara bırakma polikliniği" seçebilirsiniz.
• Aile hekiminiz — davranışsal destek ve gerektiğinde ilaç tedavisi kararı için ilk durak. İlaç seçimi ve dozu yalnızca hekim kararıdır; bu sayfa hiçbir ilaç önermez.

Destek işe yarıyor mu sorusunun Türkiye verisi de aynı açıklamada: Sağlık Bakanlığı'nın Ekim 2025 beyanına göre sigara bırakma hizmetlerinden destek alanların 1 yıllık takibinde %36'sı sigarayı bırakmış. Bu bir bakanlık beyanıdır; örneklem, takipten çıkanların oranı ve biyokimyasal doğrulama yapılıp yapılmadığı gibi yöntem ayrıntıları yayımlanmadı. Uluslararası literatürde doğrulanmış bir yıllık bırakma oranları tipik olarak daha düşüktür, dolayısıyla bu rakam tek başına "destek şu kadar işe yarar" biçiminde okunmamalı.

Bir uyarı: Yeşil Dedektör, sigara bırakma danışma hattı değildir. Sağlık Bakanlığı ile Türkiye Yeşilay Cemiyeti'nin ortak mobil uygulaması olan Yeşil Dedektör, yasak yerlerde sigara içilmesini konum bilgisiyle ihbar etmeye yarar. Bırakma desteği için doğru adres ALO 171 ve sigara bırakma poliklinikleridir.

Bıraktıktan sonra kilo alma endişesi yaygındır; bunu ölçmek için VKİ hesaplama, ideal kilo ve bazal metabolizma araçlarını kullanabilirsiniz. Bu araç kilo hesabı yapmaz.

Sık sorulan sorular