Gün Batımı Hesaplama
Şehrinizde güneşin saat kaçta battığını, fotoğrafçılar için altın saat ve mavi saat pencerelerini ve karanlığın ne zaman çöktüğünü görün. Sabah tarafı için gün doğumu, alacakaranlığın üç evresi için şafak hesaplama aracına bakın.
Gün batımı, güneşin üst kenarının ufkun altına indiği andır. İstanbul’da 22 Temmuz 2026’da güneş 20:30’da batar; sivil alacakaranlık 21:02’de, tam karanlık 22:27’de başlar. Altın saat batıştan önceki ~60 dakika, mavi saat batıştan sivil alacakaranlığa kadar olan penceredir.
Altın saat ve mavi saat nedir?
Altın saat, güneş ufka yakınken ışığın atmosferde uzun yol kat etmesi nedeniyle sarı-turuncuya kaydığı, gölgelerin uzadığı ve kontrastın yumuşadığı penceredir. Akşam tarafında gün batımından önceki yaklaşık bir saati kapsar; sabah tarafında gün doğumundan sonraki bir saattir.
Mavi saat, güneş battıktan sonra gökyüzünün derin maviye döndüğü ve yapay ışıklarla dengelendiği kısa penceredir. Teknik olarak gün batımı ile sivil alacakaranlığın sonu arasındaki süredir. Uzunluğu enleme ve mevsime bağlıdır: Türkiye’de yaklaşık 25-35 dakika sürer, kuzeye çıktıkça uzar.
Bu iki pencerenin süresi sabit değildir. Güneş ufka dik iniyorsa (ekvatora yakın, ekinokslarda) hızla batar ve pencereler kısalır; eğik iniyorsa (yüksek enlemler, gündönümleri) uzar. Bu yüzden aynı şehirde bile haziran ile aralık arasında belirgin fark olur.
Alacakaranlığın üç evresi
| Evre | Güneşin ufka göre konumu | Ne görünür? |
|---|---|---|
| Sivil alacakaranlık | 0° ile −6° arası | Yapay ışık olmadan okunabilir; en parlak yıldızlar belirir |
| Denizci alacakaranlığı | −6° ile −12° arası | Ufuk çizgisi hâlâ seçilir; denizde sekstant ölçümü yapılır |
| Astronomik alacakaranlık | −12° ile −18° arası | Gökyüzü kararmayı tamamlar; sönük gök cisimleri görünür |
Astronomik alacakaranlığın bitişi, gökyüzünün gözlem için yeterince karardığı andır. 60. enlemin kuzeyinde yaz aylarında güneş hiç −18°’ye inmez; bu bölgelerde gece tam kararmaz ve «beyaz geceler» yaşanır. Türkiye’nin en kuzey noktası 42° civarında olduğu için burada her gece tam karanlık oluşur.
En erken gün batımı 21 Aralık değildir
Yılın en kısa günü 21 Aralık’tır, ama en erken gün batımı aralık başındadır ve fark küçük değildir: İstanbul’da en erken batış 2 Aralık civarında (17:36) olurken, 21 Aralık’ta batış 17:39’a gecikmiş olur — yani en erken batış, en kısa günden yaklaşık üç hafta öncedir. Aynı asimetriyle en geç gün doğumu ocak başına kayar. Sebebi zaman denklemidir: güneş öğlesi yıl içinde ±16 dakikaya varan bir salınım yapar ve bu, doğuş ile batış saatlerini gündönümünün iki yanında ters yönlerde iter.
Pratik sonucu şudur: aralık ortasında «akşamlar uzamaya başladı» hissi gerçektir; gün batımı gündönümünden önce gecikmeye başlar, ama sabahlar hâlâ kısalmaya devam ettiği için toplam gün uzunluğu 21 Aralık’a kadar azalır.
Sık sorulan sorular
Bugün güneş saat kaçta batıyor?
Şehir ve tarih seçmeniz yeterlidir. Örnek: İstanbul'da 22 Temmuz 2026'da güneş 20:30'da batar; sivil alacakaranlık 21:02'de, tam karanlık 22:27'de başlar. Araç ayrıca altın saat ve mavi saat pencerelerini, yıllık gün batımı tablosunu ve düne göre kaç dakika değiştiğini gösterir. Saatler il merkezi koordinatına göredir.
Altın saat ne zaman başlar, ne kadar sürer?
Akşam altın saati, gün batımından yaklaşık bir saat önce başlar ve batışla biter. Bu pencerede güneş ufka yakın olduğu için ışık atmosferde uzun yol kat eder, sarı-turuncuya kayar, gölgeler uzar ve kontrast yumuşar. Süresi sabit değildir: güneşin ufka iniş açısına bağlıdır. Ekvatorda güneş dik indiği için altın saat kısadır, yüksek enlemlerde ve gündönümleri civarında uzar. Araç bu pencereyi seçtiğiniz şehir ve tarih için hesaplar.
Mavi saat nedir, altın saatten farkı ne?
Mavi saat, gün batımından sonra gökyüzünün derin maviye döndüğü penceredir; teknik olarak batıştan sivil alacakaranlığın sonuna kadar sürer. Altın saatten farkı, güneşin artık ufkun altında olmasıdır: doğrudan ışık yoktur, gökyüzü saçılan ışıkla aydınlanır. Şehir manzarası fotoğrafları için tercih edilir çünkü yapay ışıklarla gökyüzü aydınlığı dengelenir. Türkiye'de yaklaşık 25-35 dakika sürer; kuzeye çıkıldıkça uzar.
En erken gün batımı 21 Aralık mı?
Hayır, daha erkendir. İstanbul'da en erken batış 2 Aralık civarında (17:36) olurken, 21 Aralık'ta batış 17:39'a gecikmiştir — yani en erken batış, en kısa günden yaklaşık üç hafta öncedir. Sebebi zaman denklemidir: güneş öğlesi yıl içinde ±16 dakikaya varan bir salınım yapar. Pratik sonucu, aralık ortasında 'akşamlar uzamaya başladı' hissinin gerçek olmasıdır; batış gecikmeye başlar ama sabahlar hâlâ kısaldığı için toplam gün uzunluğu azalmaya devam eder.
Alacakaranlığın üç evresi ne anlama geliyor?
Güneşin ufkun altındaki açısına göre üçe ayrılır. Sivil alacakaranlık (0 ile −6 derece arası) yapay ışık olmadan okunabilen aydınlıktır. Denizci alacakaranlığı (−6 ile −12 arası) ufuk çizgisinin hâlâ seçilebildiği evredir; adı, denizcilerin sekstantla hem yıldızı hem ufku görmesi gerektiğinden gelir. Astronomik alacakaranlık (−12 ile −18 arası) gökyüzünün kararmayı tamamladığı evredir; bitişinden sonra sönük gök cisimleri gözlemlenebilir.
Gün batımı saatini ne belirler?
Üç şey: boylam, enlem ve mevsim. Boylam saati doğrudan kaydırır — her derece 4 dakika. Enlem gün uzunluğunu değiştirir; kuzeydeki iller yazın daha geç, kışın daha erken güneş batımı yaşar. Mevsim ise güneşin deklinasyonunu değiştirir. Türkiye tek saat dilimi kullandığı için bu farklar takvimde doğrudan görünür: aynı gün Edirne'de güneş, Iğdır'dan yaklaşık 70 dakika sonra batar.
Bu saat akşam ezanı mı?
Değil, ama yakındır. Akşam namazı vakti güneşin batmasıyla girer, dolayısıyla ölçüt aynıdır. Ancak Diyanet İşleri Başkanlığı hesabına temkin süresi ekler ve resmî akşam vakti bu sayfadaki gün batımından birkaç dakika farklı olabilir. Oruç açıyorsanız veya namaz vakti takip ediyorsanız namazvakitleri.diyanet.gov.tr adresini esas alın. Bu sayfa astronomik hesap verir, ibadet vakti ilan etmez.
Deniz kenarında güneş batışı gerçekten daha geç mi?
Ufuk engelsiz olduğu için hesaplanan saate en yakın gözlem deniz kenarında yapılır. Dağ veya tepe arkasına batan güneş, hesaplanan saatten önce gözden kaybolur; fark, engelin açısal yüksekliğine göre dakikalar mertebesinde olabilir. Tersine yüksek bir noktadan bakıldığında ufuk aşağı iner ve güneş biraz geç batar: kabaca her 100 metre yükseklik için 1 dakika. Araç deniz seviyesi ve düz ufuk varsayar.
- NOAA Solar Calculator — güneş doğuş/batış ve alacakaranlık hesap yöntemi \n
- GeoNames coğrafi veri tabanı (CC BY 4.0) — 81 il merkezinin koordinatları \n
- Diyanet İşleri Başkanlığı — Namaz Vakitleri — resmî ibadet vakitleri