Hicri Takvim Hesaplama
Miladi tarihi hicri (kamerî) takvime, hicri tarihi miladiye çevirin. Bu aracın farkı kaynağını gizlememesidir: 2026-2030 aralığında Diyanet İşleri Başkanlığı’nın resmî takvimi kullanılır, bu aralığın dışında aritmetik takvime düşülür ve sonuç açıkça «yaklaşık» olarak işaretlenir. Ramazan günü sayısı için Ramazanın kaçıncı günü aracına bakın.
Hicri takvim ay esaslıdır: yıl 354 veya 355 gün sürer ve miladi yıldan yaklaşık 11 gün kısadır. Bu yüzden dinî günler her yıl miladi takvimde 11 gün geriye kayar. Kaba dönüşüm H ≈ (M − 622) × 33/32 ile yapılır. Örnek: 22 Temmuz 2026 = 8 Safer 1448, 1 Ramazan 1447 = 19 Şubat 2026.
Hicri takvim nasıl çalışır?
Hicri takvim, hicretin gerçekleştiği yılı (miladi 622) başlangıç kabul eden kamerî bir takvimdir. Yıl on iki aydan oluşur ve her ay hilalin görünmesiyle başlar. Kamerî ay ortalama 29,53 gün sürdüğü için aylar 29 veya 30 gün çeker; yıl 354 veya 355 gün olur.
Miladi yıl 365-366 gün olduğundan aradaki fark yılda yaklaşık 11 gündür. Pratik sonucu şudur: Ramazan, bayramlar ve kandiller her yıl miladi takvimde 11 gün geriye kayar ve yaklaşık 33 yılda bir tüm mevsimleri dolaşır. Bu yüzden hicri takvimde mevsimler sabit değildir; miladi takvimin aksine Ramazan bazen yaz, bazen kış aylarına denk gelir.
| # | Hicri ay | # | Hicri ay |
|---|---|---|---|
| 1 | Muharrem | 7 | Recep |
| 2 | Safer | 8 | Şaban |
| 3 | Rebiülevvel | 9 | Ramazan |
| 4 | Rebiülahir | 10 | Şevval |
| 5 | Cemaziyelevvel | 11 | Zilkade |
| 6 | Cemaziyelahir | 12 | Zilhicce |
Rüyet mi hesap mı? İki takvim neden farklı çıkar
Kamerî ayın ne zaman başladığını belirlemenin iki yolu vardır. Rüyet (gözlem) yönteminde hilalin görülmesi esastır; bu yüzden ay başlangıcı ülkeden ülkeye değişebilir. Hesabi yöntemde ise astronomik hesapla belirlenir. Diyanet İşleri Başkanlığı hesabi yöntemi kullanır ve takvimini yıllar öncesinden yayımlar.
Bir de aritmetik (tabular) takvim vardır: ayları 30 ve 29 gün olarak sırayla sabitleyen, 30 yıllık döngüde 11 artık yıl içeren matematiksel bir modeldir. Yazılımların çoğu bunu kullanır çünkü veri gerektirmez. Ama gerçek kamerî döngüyü tam yakalamaz.
Bu farkı ölçtük: aritmetik takvim, Diyanet’in 2026-2030 takvimindeki 62 ay başlangıcının yalnız 24’ünde (%39) birebir tutuyor; 34’ünde bir gün, 3’ünde iki gün ileri, 1’inde bir gün geri veriyor. Bu yüzden araç, kapsam içindeki tarihlerde Diyanet takvimini esas alır ve aritmetik sonucu yalnızca karşılaştırma olarak gösterir. Kapsam dışında ise sonucu açıkça «yaklaşık» diye işaretler.
Hicri yılı kabaca nasıl bulurum?
Yaklaşık dönüşüm için H ≈ (M − 622) × 33 ÷ 32 formülü kullanılabilir. 2026 için: (2026 − 622) × 33 ÷ 32 = 1447,9 — yani 2026 yılı boyunca hicri 1447 ve 1448 yılları görülür. Formül yalnızca yılı kabaca verir; gün ve ay için gerçek takvim gerekir, çünkü hicri yıl başı (1 Muharrem) miladi yıl başıyla çakışmaz. 2026’da hicri yılbaşı 16 Haziran’a denk gelir.
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır. Dinî günler, ibadet vakitleri ve resmî işlemler için esas kaynak Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayımladığı takvimdir.
Sık sorulan sorular
Bugün hicri takvimde hangi tarih?
Aracın varsayılan tarihi bugündür; doğrudan çevirebilirsiniz. Örnek: 22 Temmuz 2026 Çarşamba günü hicri takvimde 8 Safer 1448'e denk gelir. Sonuç 2026-2030 aralığındaysa Diyanet İşleri Başkanlığının resmî takviminden okunur ve 'Diyanet takvimine göre' rozeti gösterilir. Bu aralığın dışındaki tarihlerde aritmetik takvime düşülür ve sonuç açıkça yaklaşık olarak işaretlenir.
Hicri yıl miladi yıldan kaç gün kısadır?
Yaklaşık 11 gün. Kamerî yıl 12 ay x ortalama 29,53 gün = yaklaşık 354,37 gün sürer; miladi yıl ise 365 veya 366 gündür. Bu fark, dinî günlerin her yıl miladi takvimde 11 gün geriye kaymasına yol açar ve yaklaşık 33 yılda tam bir tur tamamlanır. Bu yüzden Ramazan bir dönem yaza, sonra kışa denk gelir. Miladi takvimde mevsimler sabit, hicri takvimde ise kaymaktadır.
Hicri yılı kabaca nasıl hesaplarım?
Yaklaşık dönüşüm formülü H = (M - 622) x 33 / 32'dir. 2026 için (2026-622) x 33 / 32 = 1447,9 çıkar; yani 2026 boyunca hicri 1447 ve 1448 yılları görülür. Formül yalnızca yılı kabaca verir, gün ve ay için gerçek takvim gerekir. Sebebi, hicri yılbaşının (1 Muharrem) miladi yılbaşıyla çakışmamasıdır: 2026'da hicri yılbaşı 16 Haziran'a denk gelir.
Rüyet ile hesabi takvim arasındaki fark nedir?
Rüyet yönteminde kamerî ay, hilalin gözle görülmesiyle başlar; bu yüzden ay başlangıcı ülkeden ülkeye, hatta hava koşullarına göre değişebilir. Hesabi yöntemde ise ay başlangıcı astronomik hesapla belirlenir ve takvim yıllar öncesinden yayımlanabilir. Diyanet İşleri Başkanlığı hesabi yöntemi kullanır. İki yöntem çoğu zaman aynı günü verir ama bir gün fark edebilir; bu yüzden farklı ülkelerde bayram bir gün kayabilir.
Aritmetik hicri takvim ne kadar sapıyor?
Bunu ölçtük: yazılımların yaygın kullandığı aritmetik (tabular) takvim, Diyanet'in 2026-2030 takvimindeki 62 ay başlangıcının yalnız 24'ünde, yani %39'unda birebir tutuyor. 34 ay başlangıcında bir gün, 3'ünde iki gün ileri, 1'inde bir gün geri veriyor. Aritmetik takvim ayları 30 ve 29 gün olarak düzenli varsayar; gerçek kamerî ay ise 29,53 günlük değişken bir döngüdür. Bu yüzden araç kapsam içinde Diyanet takvimini esas alır.
Hicri aylar kaç gün çeker?
29 veya 30 gün. Kamerî ay ortalama 29,53 gün sürdüğü için tam sayıya yuvarlanır ve hangisinin uygulanacağı hilalin durumuna göre belirlenir. Bu yüzden hicri ayların uzunluğu sabit bir düzen izlemez. Aritmetik takvimde ise tek numaralı aylar 30, çift numaralı aylar 29 gün kabul edilir ve Zilhicce artık yıllarda 30 gün olur; 30 yıllık döngüde 11 artık yıl vardır. Araç bu yüzden var olmayan bir tarih girildiğinde uyarı verir.
Hicri tarihten miladi tarihe nasıl çeviririm?
Çeviri yönünü 'Hicri to Miladi' olarak değiştirip gün, ay ve yıl girmeniz yeterlidir. Örnek: 1 Ramazan 1447, 19 Şubat 2026 Perşembe gününe denk gelir. Girdiğiniz hicri tarih Diyanet verisinin kapsadığı aralıktaysa sonuç kesindir; dışındaysa aritmetik takvimle hesaplanır ve yaklaşık olarak işaretlenir. Var olmayan bir tarih girerseniz (örneğin artık olmayan yılda 30 Zilhicce) araç sessizce kaydırmak yerine uyarı gösterir.
Bu araç dinî işlemler için kullanılabilir mi?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Kapsam içindeki tarihlerde Diyanet İşleri Başkanlığının resmî takvimi kullanıldığı için sonuçlar resmî takvimle örtüşür, ancak ibadet vakitleri, oruç, bayram ve kandil için esas kaynak her zaman Diyanet'in kendi yayınlarıdır. Kapsam dışındaki tarihlerde araç zaten sonucu yaklaşık olarak işaretler; o sonuçlara dayanarak dinî bir karar verilmemelidir.
- Diyanet İşleri Başkanlığı — Dinî Günler Takvimi — Ramazan, bayram ve hicri ay başlangıçları